หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ

หนังสือพิมพ์ ฐานเศรษฐกิจ ฉบับที่แล้ว โปรยข่าวไว้ส่วนหนึ่งว่า "รัฐบาลอุ้มสินค้าเกษตรหลักเพียบ แบกภาระขาดทุนปีละกว่าแสนล้านบาท" อ่านแล้วก็หนักใจแทนผู้รับผิดชอบประเทศชาติจริงๆ เพราะปีที่แล้วก็ต้องแบกรับปัญหาน้ำท่วมมูลค่าเป็นล้านล้านบาท ถัดมาก็ต้องมาอุ้ม มาดูแลเกษตรกร โดยเฉพาะชาวนาที่รัฐบาลหมายมั่นปั้นมือให้เป็น "ฐานเสียง" ของรัฐบาล

ก็ยังดีที่ประเทศไทยมีชาวนาอยู่ 3.8 ล้านคน แต่มีชาวนาประมาณ 1 ล้านคนที่เข้าโครงการรับจำนำข้าวของรัฐบาล ดีที่มีคนเข้าโครงการเพียงส่วนน้อย ทำให้ชาวนาส่วนใหญ่ไม่ได้เป็นภาระตกแก่รัฐบาล

การรับจำนำข้าวของรัฐบาลยังคงมีอยู่ต่อไป คงเปิดรับจำนำเหมือนกับปีที่แล้วประมาณต้นเดือนตุลาคม รองนายกรัฐมนตรีก็ยืนยันที่จะเปิดรับจำนำต่อ และเตรียมเงินรองรับไว้แล้ว ผลผลิตข้าวปีนี้ยังไม่มีตัวเลขแน่ชัด แต่ก็เชื่อว่า การที่รัฐบาลเปิดนโยบายรับจำนำเอาไว้สูงมากๆ และฤดูกาลใหม่ก็น่าจะได้ราคาสูงกว่าปีที่แล้ว อย่างน้อยคงสูงขึ้นเทียบเท่ากับอัตราเงินเฟ้อ คิดเล่นๆ คงตก 16,000 - 17,000 บาทต่อตันข้าวเปลือก เพราะเงินเฟ้อเฉลี่ยปีนี้อยู่ระหว่าง 3-5% จึงไม่ควรรับจำนำในราคาเท่ากับปีที่แล้ว

คาดกันว่า ฤดูกาลที่แล้วรัฐบาลจำนำข้าวเปลือกไว้ประมาณ 17 ล้านตันข้าวเปลือก (นาปรังปีการผลิต 2555 ปริมาณ 10 ล้านตัน นาปีปีการผลิต 2554/55 ปริมาณ 6.8 ล้านตัน) ทอนกลับเป็นข้าวสารจะได้ปริมาณ 11 ล้านตันข้าวสาร ส่วนขายส่งออกไปแล้วเท่าไหร่ เหลืออยู่ในสต๊อกเท่าไหร่ ยังไม่เป็นที่เปิดเผยตัวเลข แต่ก็พอคาดเดาได้ว่า ไทยมีสต๊อกเยอะมากๆ และเป็นไปได้ยากที่ไทยจะส่งออกถึง 8.5 ล้านตันอย่างที่วางเป้าหมายเอาไว้

ประเมินกันอย่างนี้ก็ด้วยเหตุผลเพราะ ราคารับจำนำของไทยข้าวเปลือกตันละ 15,000 บาท คิดเป็นราคาข้าวสารส่งออกตันละ 800 ดอลลาร์สหรัฐฯ ในขณะที่ตลาดข้าวต่างประเทศซื้อขายกันเพียงตันละ 400 ดอลลาร์สหรัฐฯเศษ เท่านั้น นี่ยังไม่นับรวมข้าวนึ่งซื้อขายกันที่ 200 ดอลลาร์สหรัฐฯเศษ ประกอบกับผลผลิตโลก มีเกินความต้องการเอาไว้มาก ทำให้ภาพรวมการนำเข้าลดลงเสียอีก

ก็ดูอย่างเครือเจริญโภคภัณฑ์ ยังใช้ข้าวกัมพูชาแปรเป็นข้าวสุก หรือแปรรูป แทนที่จะใช้ข้าวจากไทย เพราะราคากัมพูชาถูกมากๆ  บริษัทใหญ่ๆ สัญชาติไทยแท้ๆ ยังคิดอย่างนี้ แล้วใครจะสนที่จะซื้อข้าวไทย

ผมว่าแนวคิดราคาสินค้าเกษตรราคาสูงขึ้นนั้นเป็นเรื่องถูกต้องแล้ว แต่ปัญหามีว่าเมื่อต้นทุนแพง ราคาข้าวเปลือกแพง แล้วใครจะซื้อข้าวสารไปบริโภคเล่าครับ ข้าวไม่เหมือนสินค้าอุตสาหกรรมอย่างอื่นที่เก็บสต๊อกไว้ได้นาน เก็บได้ 3 ปีก็เก่งแล้ว สต๊อกเก่าก็เหลือบานเบอะ ของใหม่ก็จะเข้ามาอีก มีหวังต้องเอาภาษีประชาชนส่วนใหญ่ไปอุ้มอีกเป็นแน่

ผมไม่ได้บอกว่านโยบายรับจำนำข้าวของรัฐบาลล้มเหลว เพราะยังพอมีเวลาที่จะระบายข้าวออก ไม่ว่าจะบริจาคช่วยเหลือต่างประเทศ หรือขายแบบรัฐต่อรัฐ แต่เมื่อทราบว่าตัวเลขการส่งออกข้าวของไทยในรอบ 6 เดือนแรกปีนี้ ไทยส่งออกข้าวรวม 3.45 ล้านตัน ปริมาณการส่งออกลดลงทุกตลาดรวมกัน 45% เมือเทียบกับระยะเดียวกันปีที่แล้ว เพราะข้าวไทยมีราคาสูงกว่าคู่แข่งขัน ส่วนมูลค่าด้านการส่งออกคิดเป็นเงินประมาณ 71,438 ล้านบาท ลดลงจากช่วงเดียวกันกับปีก่อน ซึ่งมีมูลค่ารวมกว่า 107,644 ล้านบาท คิดเป็นลดลง 34%  เห็นตัวเลขอย่างนี้แล้วต้องบอกว่า "เถ้าแก่รับจำนำเจ๊งแน่" ครับ

จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจฉบับที่ 2,764  9-11  สิงหาคม พ.ศ. 2555