หลังจากให้ความหวังต่อนักลงทุนเมื่อสัปดาห์ก่อนว่าธนาคารกลางยุโรป (อีซีบี) พร้อมทำทุกวิถีทางเพื่อช่วยเหลือสกุลเงินยูโร นายมาริโอ ดรากี ประธานอีซีบี และคณะกรรมการบริหารอีซีบี ตัดสินใจที่จะไม่ออกมาตรการแก้วิกฤติยูโรโซนอย่างเป็นรูปธรรมในทันทีภายหลังการประชุมเมื่อวันพฤหัสบดี (2 ส.ค.) สิ้นสุดลง
นายดรากีกล่าวว่า คณะกรรมการบริหารอีซีบีได้มีการถกเถียงกันอย่างหนักถึงหนทางแก้ปัญหาในตลาดพันธบัตร โดยอีซีบีอาจจะเข้ามาซื้อพันธบัตรรัฐบาลในตลาดเพื่อรักษาเสถียรภาพของราคาในระยะกลาง อย่างไรก็ตาม การปฏิบัติการของอีซีบีจะเกิดขึ้นต่อเมื่อรัฐบาลยูโรโซนลงมือดำเนินการก่อน ด้วยการนำเงินจากกองทุนช่วยเหลือเข้ามาใช้ซื้อพันธบัตร และต้องเดินหน้ารัดเข็มขัดและปฏิรูปเศรษฐกิจต่อไป ซึ่งการนำเงินจากการทุนช่วยเหลือมาซื้อพันธบัตรจะเกิดขึ้นเมื่อมีคำร้องขอจากรัฐบาล
ผลประชุมอีซีบีและคำกล่าวของนายดรากีสร้างความผิดหวังให้กับนักลงทุนที่คาดหวังมาตรการอย่างชัดเจนจากอีซีบี โดยค่าเงินยูโรในวันพฤหัสบดีอ่อนตัวลงในทันที เช่นเดียวกับหุ้นทั้งในยุโรปและสหรัฐอเมริกา ขณะที่ต้นทุนกู้ยืมของอิตาลีและสเปนที่ลดลงมาหลังจากนายดรากีให้คำมั่นเมื่อสัปดาห์ก่อน ปรับตัวพุ่งสูงขึ้นอีกครั้ง
ท่าทีล่าสุดของนายดรากีนับเป็นการผลักแรงกดดันกลับไปสู่รัฐบาล โดยเฉพาะสเปนและอิตาลีที่กำลังเผชิญกับปัญหาในตลาดพันธบัตรให้เป็นฝ่ายเริ่มขอความช่วยเหลือจากกองทุนช่วยเหลือ ซึ่งการขอความช่วยเหลือจากกองทุนจะทำให้ทั้งสองประเทศต้องตกอยู่ภายใต้เงื่อนไขการของการรัดเข็มขัดและปฏิรูปเศรษฐกิจที่เข้มงวดขึ้นกว่าเดิม
อย่างไรก็ดี ทั้งนายมาริโอ มอนติ นายกรัฐมนตรีอิตาลี และนายมาริอาโน ราฮอย นายกรัฐมนตรีสเปน ต่างยังไม่กล่าวออกมาอย่างชัดเจนว่าจะมีการร้องขอให้กองทุนช่วยเหลือเข้ามาซื้อพันธบัตรรัฐบาลหรือไม่ โดยนายมอนติกล่าวว่า ยังเร็วเกินไปที่จะตัดสินใจใดๆ ในเรื่องดังกล่าว "เราต้องพิจารณารูปแบบของมันและดูว่ามีความจำเป็นหรือไม่" อย่างไรก็ตามเวลานี้อิตาลียังไม่มีความตั้งใจที่จะทำเช่นนั้น
ขณะที่นายราฮอยปฏิเสธที่จะตอบคำถามว่าจะพิจารณาขอความช่วยเหลือจากกองทุนหรือไม่ โดยกล่าวเพียงว่าการตัดสินใจของอีซีบีเป็นไปในทิศทางบวก กระนั้นเดอะ ไฟแนนเชียล ไทม์ส ตั้งข้อสังเกตว่า การไม่ตอบคำถามของนายราฮอยแสดงถึงท่าทีที่เปลี่ยนแปลงไป ที่ผ่านมาผู้นำสเปนจะกล่าวปฏิเสธในทันทีถึงความเป็นไปได้ที่จะยอมรับเงื่อนไขการปฏิรูปเศรษฐกิจเพื่อแลกเปลี่ยนกับการช่วยเหลือใดๆ
นายดรากีกล่าวเพิ่มเติมว่า คณะกรรมการ 3 ชุดของอีซีบีจะเริ่มดำเนินการกำหนดวิธีการแทรกแซงตลาดพันธบัตรโดยละเอียด ส่วนการตัดสินใจว่าจะเข้าแทรกแซงหรือไม่จะเกิดขึ้นในช่วงหลัง ขณะที่นักเศรษฐศาสตร์ส่วนใหญ่ที่รอยเตอร์ทำการสำรวจความคิดเห็นภายหลังรับทราบแถลงการณ์ของนายดรากี คาดหมายว่าอีซีบีจะเริ่มซื้อพันธบัตรอิตาลีและสเปนในเดือนกันยายน พร้อมกับลดอัตราดอกเบี้ยลงเหลือ 0.5%
อีซีบีตัดสินใจคงอัตราดอกเบี้ยไว้ที่ 0.75% ในการประชุมประจำเดือนสิงหาคม หลังจากตัดสินใจลดอัตราดอกเบี้ยลงมาอยู่ในระดับดังกล่าวเมื่อเดือนก่อน ซึ่งเป็นระดับที่ต่ำที่สุดในประวัติศาสตร์ นอกจากนี้นายดรากีกล่าวว่า อาจจะมีการพิจารณานำนโยบายทางการเงินที่ไม่ปกติมาใช้เพิ่มเติม แม้ว่าจะไม่ได้ระบุอย่างชัดเจนว่านโยบายเหล่านั้นคืออะไร
การส่งสัญญาณถึงโอกาสการซื้อพันธบัตรของอีซีบีคล้ายคลึงกับท่าทีของธนาคารกลางสหรัฐฯ (เฟด) ที่มีแนวโน้มว่าจะมีมาตรการออกมากระตุ้นเศรษฐกิจถ้ามีความจำเป็น แต่ไม่ได้มีมาตรการใดๆ ออกมาอย่างชัดเจนจากการประชุมช่วงกลางสัปดาห์
เฟดกล่าวว่า จะติดตามดูข้อมูลทางเศรษฐกิจอย่างใกล้ชิด เพื่อใช้ประกอบการตัดสินใจว่าจะออกมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจหรือไม่และเมื่อใด นักเศรษฐศาสตร์จำนวนมากเชื่อว่าเฟดจะประกาศการซื้อพันธบัตรรอบใหม่ หรือ QE3 ในการประชุมเดือนกันยายน โดยมีเป้าหมายเพื่อลดอัตราดอกเบี้ยในระยะยาวซึ่งอยู่ในระดับต่ำที่สุดในประวัติศาสตร์อยู่แล้วลงอีก
นับตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2553 อีซีบีใช้เงินซื้อพันธบัตรรัฐบาลไปแล้วกว่า 2.1 แสนล้านยูโร แต่ตัดสินใจยุติเมื่อเดือนมีนาคมที่ผ่านมาหลังจากไม่สามารถช่วยลดต้นทุนกู้ยืมลงได้มากนัก ขณะที่เฟดใช้เงินซื้อพันธบัตรไปสองรอบเป็นมูลค่า 2.35 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐฯ
จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจฉบับที่ 2,762 5-8 สิงหาคม พ.ศ. 2555




